Kalkınma ve yatırım bankalarının; para piyasaları, sermaye piyasaları ve organize piyasalar ile bankalardan kullanacakları fonlar bu Yönetmeliğin kapsamı dışında tutuldu.

Fon mukavelesi kapsamında temin edilmiş olması koşuluyla, bir kredi müşterisinden sağlanacak fonların toplam meblağı, kredi kartıyla yapılan süreçlerden kaynaklanan alacaklar da dâhil olmak üzere, kredi müşterisinin tanıma mevzu süreçlerden kaynaklı toplam kredi riski fiyatını aşamayacak. Bu hesaplamada, kişisel kredi kartı limit taahhütlerinden kaynaklı kredi riski fiyatı olarak kullanılmayan limit taahhütlerinin yüzde yirmisi dikkate alınacak.

Kalkınma ve yatırım bankasında kredi riski bulunan kişi ile fon kabul edilen kişi farklı olamayacak.

Ortaklıklardan ve ortaklardan sağlanacak fonlar

Ortaklar ile iştirakler, bağlı iştirakler ve birlikte denetim edilen iştiraklerden fon kontratı yapılması kuralıyla fon sağlanabilecek.

Bir direkt yahut dolaylı ortaktan sağlanan fon fiyatı toplamı, bu ortağın kalkınma ve yatırım bankasının sermayesindeki hissesi oranına karşılık gelen özkaynak tutarını aşamayacak. Nitelikli pay sahipleri ve bunların dahil olduğu risk grubunda yer alan doğrudan yahut dolaylı ortaklar ile kamu hukukî kişiliğini haiz direkt yahut dolaylı hisse sahiplerinden sağlanan fonlar hakkında bu hudut uygulanmayacak. Nitelikli hisse sahipliği kapsamında yer almayan borsadan edinilen hisse sahipliğine dayalı ortaklardan fon sağlanamayacak.

Sağlanan fonların izlenmesi ve kontrolü

Kalkınma ve yatırım bankalarının kredi müşterilerinden, iştiraklerinden ve ortaklarından sağlayacakları fonlar mahiyetlerine nazaran; kredi müşterileri fonu, paydaşlıklar fonu ve ortaklar fonu hesaplarında izlenecek.

Kalkınma ve yatırım bankaları, bu Yönetmelik kapsamında yer alan sınırlamalar ile yordam ve temellere ahengin izlenmesine ve denetimine yönelik ihtiyatlı ve aktif uygulamalar tesis etmek ve bunları iş süreçlerine entegre etmekle yükümlü olacak.

Oluşturulan uygulamaların, ahengin izlenmesi ve denetimi açısından yetersiz olduğunun tespit edilmesi hâlinde, Kurumca verilecek mühlet zarfında bu yetersizliklerin giderilmesi kural olacak.

Uyumsuzlukların giderilmesi

Belirlenen kurallara uygun olarak temin edilen fonların, aşım yahut öbür bir suretle sonradan bu unsurlarla uyumsuz hâle gelmesi durumunda, fonlara ait hesapların tasfiyesi de dâhil alınacak tedbirlerle bu uyumsuzlukların derhal giderilmesine yönelik süreçlere başlanılması kaide olacak. Kurum, gerek görmesi halinde uyumsuzlukların giderilmesi için müddet vermeye yetkili olacak.

Fonlara ait hesapların tasfiyesi de dâhil olmak üzere uyumsuzlukların giderilmesine yönelik yürütülecek süreçlerin fon kontratında düzenlenmesi zarurî olacak.

Ödeme, fon transferleri ve tahsilat işlemleri

Belirlenen karar kapsamında ödeme, fon transferleri ve tahsilat süreçlerine aracılık edilmesi ile bu süreçlere ait tahsil edilecek hizmet bedeli, komisyon üzere her türlü fiyat karşılığında yapılan süreçler için alınan paralara rastgele bir getiri verilmemesi, alınan paranın sürecin mahiyetine uygun olarak açılacak süreksiz hesaplarda izlenmesi ve vadeli yahut vadesiz mevduat ya da iştirak fonu yahut bu Yönetmelik kapsamında sağlanabilen fon hesaplarına emsal uygulamalara mevzu edilmemesi kural olacak.

Teminatlar

Kullandırılan kredilerin teminatını oluşturmak üzere kalkınma ve yatırım bankası nezdinde bulundurulan nakit teminatlar; hangi kredi karşılığında bulundurulduğunun açıkça belirtilmesi, kredinin vadesi boyunca kelam konusu nakit teminatlar üzerinde tasarrufta bulunmayı engellemek üzere rehin ya da temlik mukavelesi kurulması, teminat meblağı ile faiz/kâr hissesi, komite üzere kredi karşılığında tahsil edilecek her türlü fiyat de dahil olmak üzere bankacılık metot ve prensipleriyle uyumlu olması, koşullarıyla belirlenen kurallar kapsamında değerlendirilmeyecek.

Kredi ilgisinin sona ermesini takiben teminat olarak tutulan paraların, kredi borcu kapatılmak ya da ilgilisine iade edilmek suretiyle derhal tasfiye süreçlerine başlanılması kural olacak.

Kalkınma ve yatırım bankaları bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalarını 1/4/2026 tarihine kadar bu Yönetmelik kararlarına uyumlu hale getirecek. Heyet, bu süreyi bir yıl uzatmaya yetkili olacak.

Kaynak: Dünya